Хәлиқара әнжумандики «Достлуқ» фестивали

01.05.2019ж

Йеқинда Талдиқорған шәһиридә   Қазақстан Жумһурийитиниң  Тунжа Президенти –Елбасы  Нурсултан Назарбаевниң « Келәчәккә нишан : мәнивий йеңилиниш» мақалиси елан қилинғининиң икки жиллиғиға  даир  «Продвижение современной қазахстанской культуры в глобальный мир» мавзусида  хәлиқара илмий- әмәлий әнжуман болуп өтти.

Бирдинла шуни тәкитләш керәкки, тарихий  әһмийити чоң илмий- әмәлий  әнжуманға  Франция, Беларусь, Польша, Улуқбритания, Армениядин  профессорлар, спикерлар  һәм экспертлар билән  қазақстанлиқ жәмийәтлик  һәм  илмий тәтқиқат  тәшкилатлириниң вәкиллири  билән  ижадий  зиялилар,  Қазақстан Жумһурийити Президенти мәмурийитидин , министрликләр билән  мәркизий вә  регионлардики  «Рухани жаңғыру» идарилириниң вәкиллири қатнашти. Үч күнгә молжаланған әнжуманниң тәнтәнилик ечилиши  вилайәтлик  Бикен Римова намидики  драма театрида болуп өтти.  Әнжуманни Алмута вилайити һакиминиң орунбасари Ләззат Турлашев ечип, тарихий чариниң гувачиси болуватқан  жирақ-йеқиндин кәлгән меһманлар билән вәтәндашларға миннәтдарлиғини билдүрди. 

                -Бүгүнки илмий - әмәлий әнжуман  Алмута вилайәтлик мәркизий «Келәчәккә нишан: мәнивий йеңилиниш»  лайиһиси идарисиниң вилайәтлик ички сәясәт башқармисиниң уюштуруши, мәдәнийәт вә спорт министрлиги, әхбарат министрлигиниң қоллап-қувәтлиши билән уюштуруливатиду.  Йәр жәннити Йәттису өлкисигә хуш кәпсиләр.  Биринчи илмий әнжуманниң Алмута вилайитидә өткүзиливатқанлиғи һәммимизни хошаллиққа бөләватиду. Һәқиқәтәнму  көпмилләтлик вилайәт хәлқи  достлуқ, бирлик, миләтләрара разимәнликтә яшап,  елимизниң  Тунжа Президенти –Елбасы - Нурсултан Назарбаевниң  «Келәчәккә нишан: мәнивий  йеңилиниш мақалиси даирисидә иш чариләр, бир қатар лайиһиләр әмәлгә ашурушта паалийәтчанлиқ көрсәтмәктә.  «Батыр бабалар», «Атамекен» «Орбулақ» вә  «Сәясий тәқип қурванлири мирасгаһи» лайиһилири шулар жүмлисидиндур. Униңдин ташқири жил ахириғичә  режиләнгән лайиһиләрму аз  әмәс.  «Йәттису  нахшилири билән күйлири», фестивальлар, хилму хил чариләр  әмәлгә ашурулидиған болиду,-деди вилайәт һакиминиң орунбасари  Л.Турлашев.

                Шуниңдин кейин әнжуманниң чәтәлдин кәлгән меһманлири билән қатнашчилири  мәркизий мәйданда «Достлуқ»   фестиваль- этнокөргәзмисигә кәлди.  Бу йәрдә уларни Қазақстан хәлқи Ассамблеяси рәисиниң орунбасари- кативат рәһбири  Ғәбит Турсынбай һәр хил милләт вәкиллири билән нан туз вә миллий усулуқлардин дәм тарқузуп, қизғин  қарши алди. 

                 -Йәттису  өлкисидә биз бирчаңирақ астида 130 дин ошуқ милләт билән еләтниң вәкиллири достлуқта әмгәк етип, тарихимизни унтимай, әтики күнгә ишәш билән қәдәм бесиватимиз. Елбасыниң мақалиси даирисидә уюштуруливатқан фестивальда әйнә шу милләтләрниң мәдәнийити билән  йеқиндин тонушисиләр. Миллий оюнлар билән һүнәрвәнчилик, миллий таамлар  тарихимиздин учур бериду,-деди.         

            Этноауыл көргәзмисидики  кигиз өйләр билән бүглүкләрдә қазақ, уйғур, славян,татар, әзәрбәйжан, тажик вә башқиму милләтләрниң қолһүнәрвәнчилиги  нәмунилири  билән миллий таамлар көргәзмилири қоюлупту.

                Дәсләп меһманлар «Алтыбақан» билән миллий оюнлардин ошуқ ойнаш , ағамча тартиш оюнлирини тамашә қилди. Андин кигиз өйдики қол һүнәрвәнчилиги көргәзмисини арилап көрди. Бу йәрдә қазақ, рус, татар, тажик вә башқиму милләт вәкиллири  өзлириниң миллий  алаһидиликлири әкс әттүрүлгән қол һүнәрвәнчилиги нәмунилири  көргәзмисини намайиш қилди. Қазақ хәлқиниң яғачтин ясалған қурал-сайманлири, билән тоқумичилиқ мәдәнийити, уйғурларниң   сүрәт селиш вә қапақ чөмүчләр, кәштичилик, тоқумичилиқ  охшаш көргәзмиси  чәт әллик экспертлар ,  илмий зиялилар билән мухбирларниң диққитини жәлип қилди. Мана мошу көргәзмигә   уйғурларниң бай, қедимий  мәдәнийитиниң үлгисини  Панфилов наһийәси Чоң Чиған оттура мәктивиниң  муәллими Гүлниса Тохтибақиева  қапақлардин ясалған буюмлар көргәзмисидә  көрсәтти. Гүлниса наһийәдики  ханим-қизлар арисидин чиққан дәсләпки уста. Гүлниса бу күни қапаққа нәқшләр чекиш,уни безәш билән биллә қапақтин ясалған һайванатлар, миллий буюмлар, уйғур қизи вә оғлиниң обризи әкс әттүрүлгән қочақлар, шуниңдәк жәми  23 хил экспонатни көрситишкә муваппәқ болди. Чәтәллик меһманлар билән вәтәндашлиримиз уйғурларниң қедимий хәлиқ болуши билән миллий нәқшчилик мәдәнийиитигә қизиқип,    Гүлнисаниң маһаритигә қайил болғанлиғини  йошурмиди.

                Әнди көргәзминиң йенидила  қазақ, рус, уйғур , тажик, әзәрбәйжан миллий таамлири көргәзмисигә кәлгән фестиваль иштракчилири қазақ хәлқиниң норуз еши билән миллий усулуғи шубат, рус хәлқиниң каравай-нанлири, тажикларниң миллий таамлиридин полу, қуймақлири вә  уйғурниң хилму-хил таамлири билән йеқиндин тонушуп, униңға еғиз тәгди.

                Панфилов наһийәлик Уйғур этномәдәнийәт мәркизиниң рәиси Ризайдин Әйсаев уйғур таамлириниң тарихи вә түрлиридин чүшәнчә бәргәндин кейин, мәдәнийәт мәркизи  йенидики  анилар , ханим- қизлар, кеңәшлири әзалири  уйғур нени, саңзилар, миллий таамлардин, манта, көк чөшүрә,гүл чөшүрә , жуттар, гүл жуттар, тухум пошкал,самса, самбус шуниңдәк он бәш хил таамлириға еғиз тәккүзди.  Чәтәллик меһманлар уйғур ханим-қизлири тәрипидин һазирланған миллий усулуқ - әткән чайниң бәш түригә йәни  қаймақ қошулған әткән чай,  жүмәл ,  жегитәк,  яңақ –меғиз қошулған, көмүқонақ уни қошулған әткән чайларни сунди. Ләззәтлик таамлар билән әткән чейиға еғиз тәккән  әнжуман  қатнашчилири шуниңдин кейин «Пәрваз» фольклорлуқ ансамблиниң әзаси Оғләм Тайированиң  уйғур рававида ижра қилған   уйғур саз нәғмилирини тиңшап, уссуларға чүшти.

                Шуниңдин кейин илмий -әмәлий әнжуман  вилайәтлик  «Атамекен» тижарәтчилар палатисиниң конференцзалида бәш секция бойичә давамлашти.

    Тонулған журналист Айгүл Мукей  риясәтчилигидә өткән әнжуман  үч күн давам қилди.