Жутдаш шаирларға һөрмәт көрситилди

19.07.2019ж

Арупжан  Жумахунов билән Нурәхмәт Әхмәтовларниң исми яркәнтлик оқурмәнләргила әмәс, бәлки униң сиртиғиму  яхши тонуш. Чүнки һәр иккиси  поэзия жанрида үнүмлүк ижат қилип оқурмәнлиригә  йеңи- йеңи шеир, поэма, балладилар билән тонулуп, иззәт-һөрмәткә еришип келиватиду .

Шундақ екән бу икки шаирниң һәр қайсисиниң һаяти вә ижадий паалийити һәққидә алаһидә тохтилип өтүш  артуқчә болмиса керәк.

      Арупжан Жумахунов 1962- жили тәғдир тәққазиси билән башқа  қериндашлар қатарида пана  издәп Қазақстан дияриға  көчүп чиқип, Яркәнт шәһиригә олтирақлашти . Өз дәвридә   илгәрки Кеңәшләр Иттипақиға  һәтта чәт әлләргиму көмүқонақ өстүрүш билән   атақ-даңқи  таралған бу тәвәдә  талай завод, фабрикилар можут болуп, Арупжандәк ширғуран жигитләр  әйнә шундақ көмүқонақ заводиға аддий ишчи болуп кирди. Барлиқ һаяти мәзкүр заводта  40 жилдин ошуқ вақит адил  әмгәк етишкә сәрип қилған у  мошу заводтин  һөрмәтлик дәм елишқа чиқти. Заводта ишләш  билән биллә Арупжан Жумахунов  қоли бир пәс бош болса  уйғур , қазақ, рус  тиллирида йеңидин нәшир қилинған  китапларни  оқуш билән биллә өзиниңму шеирийәткә  қабил екәнлигини көрситишни билди. Абай билән Мақатаев, Пушкин һәм  Есенинниң  шеирлирини қизиқип оқуп,өзи яқтурған шеирларни  сәпдашлириға ипадилик оқуп уларниңму  қизиқишини ойғатти. Һәр хил милләт вәкиллиридин тәркип тапқан завод ишчилири  Арупжан Жумахуновни бу хислитигә бола  « Наш поэт» дәп аташти вә алаһидә һөрмәт-еһтирам билдүрди . Чүнки у шеирийәткә шундақ һәвәс бағлидики, иш жәриянида  бирәр шеир яки мисралар  ойиға кеп қалса, уни ақ қәғәзгә чүширидиған пурсәт болмиса ,  бор билән завод тамлиридики тахтиларға йезип қойидиған адити бар еди. Буниңға завод рәһбәрлириму  қарши болмиди.

      Шундақ  қилип  Арупжан Жумахунов Билал Назим , Өмәр Муһәммәдийләр билән бир қатарда жутдаш ғәзәлхан шаир  Хелил Һәмраевниң шеирлириниму чоң  һәвәс билән оқуп, униңға шагирт  болуп  дайим йенидин тепилди . Бир күни у  наһийәлик «Йеңилик авази» (һазирқи «Яркәнт тәвәси») гезитидә устаз, дехан шаир Хелил Һәмраевниң 50 яшлиқ тәвәллуди һариписида берилгән шеирлар  түркүмини оқуп чиқтидә  завод рәһбиригә  сөйүмлүк шаир билән учришиш өткүзүш тәкливини бәрди. Завод мәмурийитиниң қоллап -қувәтлиши билән өткән кәчтә ғәзәлхан шаир Хелил Һәмра билән  һәвәскар  Арупжан Жумахуновму өз ижадидин шеир оқуп,  көпчиликниң диққитини  жәлип қилди .

     Мана шуниңдин бери  шаирниң   наһийәлик, жумһурийәтлик гезитларда  биридин кейин бири һәр хил мавзуларда  оқурмәнләргә беғишланған  шеирлири  бесилип, чоң-кичик жутдашларға тонулди.  Наһийәдә атап өтүливатқан әдәбий    кәчләр билән мушаириләргә  тәклип қилинип,   мукапатлиқ орунларға қол йәткүзди.    Сөзимиз қуруқ болмаслиғи үчүн наһийәлик гезитниң  нәшир қилинғанлиғиниң 70-80-90 жиллиғидики мушаирәдә «Кәмбәғәлләр авази», уни тәшкил қилған уйғур хәлқиниң мунәввәр пәрзәнди, жәмийәт вә дөләт әрбаби  А.Розибақиев һәққидә язған шеири үчүн  мукапатлиқ биринчи орунға мунасип  дәп баһаланди. Шу вақтидики наһийә һакими Ермек Келемсейитниң    мәхсус мукапитиға еришкәнлигини тәкитләш  орунлуқ. 

        Әнди шаирниң һаятидики әң чоң вақиә  2016- жили йеши  йәтмиш бәшкә толғанда йүз бәрди.  Алмутидики «Мир» нәшриятида  «Өмрүмниң давами» намлиқ дәсләпки китави нәшир қилинди.  Он төрт басма тавақ һәжимдики   шеирлар, һәжвийләр, мәсәлләр, баллада вә дастанлардин тәркип тапқан китапқа муһәррирлик  қилған Аблиз һезим   мундақ  баһа бәрди :

    - «Панфилов наһийәсидә қанчә шаир бар десә, бирла Нурәхмәт Әхмәтов бар, дәп жавап бәргән болар едим. Һазир болса Нурәхмәт Әхмәтовтин башқа йәнә бир пешқәдәмләр қатарида келиватқан Арупжан Жумахунов дегән қәләмдишимиз бар» дәп жавап беримән,- дәп униң ижадийитигә жуқури баһа бәрди. Һәқиқәтәнму  достлуқ, қериндашлиқ, адәмгәрчилик, бәхит-саадәт,Вәтән, вәтәнпәрвәрлик мавзуларға муражиәт қиливатқан шаир  сәксәнгә тақап қалсиму та бүгүнгичә қәлимини ташлимай, чоң қизиқиш билән ижат  қилмақта. 

      Нурәхмәт Әхмәтовму худди шундақ ата-аниси билән Қазақстан  дияриға көчүп чиқидудә, униң балилиқ вә өсмүрлүк дәври бу тәвәдә өтти. Дәсләп Пәнжим йезисидики Розибақиев намидики оттура мәктәптә оқуп,  андин Яркәнт шәһиригә көчүп келиши билән   С.Киров (һазирқи Хелил Һәмраев)  намидики  мәктәпни тамамлиди. Ташкәнт шәһиридики САГУниң шәриқ факультетини 1974- жили муваппәқийәтлик тамамлиған у, әмгәк паалийитини  Чоң Чиған оттура мәктивидә муәллим болуштин башлап, андин наһийәлик гезитта мухбир, бөлүм башлиғи, муһәррирниң орунбасари болуп ишлиди.  Жумһурийәтлик «Уйғур авази» гезитида узун жиллар  Панфилов наһийәси бойичә өз мухбири  болуп ишләп, һөрмәтлик  дәм елишқа чиққан талантлиқ журналист, шаир Нурәхмәт Әхмәтов  журналистика билән шерийәтни бир-биридин бөлмәй, тәң елип барди.   Жумһурийәтлик гезиттә наһийә нәпәсини йорутуш билән  униң әмгәкчан адәмлири, уларниң тәғдири, турмуш тирикчилиги, қол йәткүзиватқан утуқ-муваппәқийәтлири билән проблемилиқ мақалиларни устилиқ билән йорутти.   Өз  ижадида  ана жут, вәтәнпәрвәрлик,   милләтләр ара достлуқ  һәққидә күйлигән шаир рубаийлар билән балилар мавзусиғиму муражиәт қилишни билди. Болупму униң шеирлири  һәр хил жилларда нәшир қилған «Вәсийәт» «Ана жутқа  муһаббәт», «Баһар нахшилири», «Булақлар» охшаш шеирий топларда йоруқ көрди. Әнди «Яхшилиқ истәймән», «Дәрдиң билән яшаймән» намлиқ китаплири нәширдин чиқса,  «Рәңму-рәң аләм» намлиқ  китави өсмүрләргә беғишланди .

        Истедатлиқ шаир Нурәхмәт Әхмәтовниң қәлимигә мәнсүп шеирлар гезит-журналларда    турақлиқ бесилип, оқурмәнләр тәрипидин  зор қизиқиш пәйда қиливатқанлиғини тилға елиш лазим.

        Мана биз жуқурида   наһийәдә яшаватқан, өсмүрлүк дәвридин  та бүгүнки күнгичә қәлимини ташлимай   садақәтлик һәм  мәсъулийәтлик билән паалийәт жүргүзиватқан  икки шаирниң  ижадийити һәққидә қисқичә  тохтилип өттуқ. Һәр икки шаир миллий мәктәпләр билән педагогикилиқ колледждики уйғур тили вә дәбияти бөлүмидә тәһсил көрүватқан студентларниң һөрмәтлик меһмини.  Мундақ баш қошушларда улар қедимий уйғур тили вә әдәбияти  һәққидә сөзләп һармайду.  Уйғур тилиниң түнүгүнкиси, бүгүнкиси вә келәчиги  һәққидә  ейтип, өскиләң әвлатқа  муқәдәс уйғур тили вә униң қудрити  һәққидә  ейтип бериду. Келәчәк  әвлатлар ғеми билән яшап, ижат қиливатқан шаирлар тилиги миллий мәктәпләрдә оқуватқан  балилар сани азаймисикән. 

         Шундақ екән йеқинда Яркәнт шәһиридики «Или» кафесида  шаирларниң мухлислири баш қошти. Тонулған сәнъәткар Әквәржан Исмайилжановниң риясәтчилигидә өткән кәчтә  жутдашлар билән жирақ-йеқиндин меһманлар жәм болушти.  Жүмлидин Россияниң Санкт Петербург шәһиридә истиқамәт қилидиған Һәмражан Амрақ,   «Азия   бүгүн» гезитиниң  муһәррири  Ташгүл Һезиярова, Панфилов наһийәсиниң   пәхрий  гражданлири Шерип Рәхмидинов,  Айимқиз Кәримова, Роза Надирова, Нурбанум Кулинова,  жигитбашлири Азат Искәндәров, Ташмәһәммәт Мәмләков, жәмийәтлик ишларниң активисти Абдусалам Алиев вә башқилар сөз елип   жутдаш шаирларниң ижадийити һәққидә тохталди. Натиқлар һәр икки  шаирниң  шеирлиридин бир қанчисини ядқа оқуп бәрди.

           Новәттә сөзгә   чиққан    «Бейбітшілік әлемі»  хәлиқара қазақ ижадий бирләшмисиниң  Панфилов наһийәси бойичә вәкили Сүбһидин Мәңсүров шаирларни «Шолохов» намидики  медаль билән мукапатланғанлиғи  һәққидә хуш хәвәрни йәткүзүп,  Арупжан  Жумахунов билән Нәрәхмәт Әхмәтовқа ушбу медальни   тәнтәнилик түрдә  тақти.  Бу күни сәнъәткарлар «Яркәнт булбуллири» ансамблиниң  әзалири Мәхсим  Әзизов, Илияс Сақиев, Адилжан Ниязов билән  Санийәм Бақиева, Абдурешит Һошуров, Имәржан  Йүсүпов,    «Пәрваз» хәлиқ  ансамблиниң бәдиий рәһбири Оғләм Тайирова  шаирларниң шеирлириға ижат қилинған    вә  бир жүрүшлүк Или хәлиқ   нахшилиридин   ижра  қилди.  «Саһинур» уссулчилар ансамблиниң уссулчи қизлири миллий  уссулларни орунлап,   кәчни  техиму әвжигә чиқарди.  Өз новитидә Қазақстан Язғучилар иттипақиниң әзаси, устаз   Молутжан Тохтахунов билән шаирларни устаз тутқан  Шәмсимәһәммәт Ниязов, Аблеким Дамоллаев, Әквәржан Исмайилжанов, Нурзат Һәмраев  муәллипләрниң ижадийитидин вә өзлири  ижат қилған  шеирларни оқуп бәрди. Ахирида кәч қәһриманлири сөз елип, сияси қуримиған шеирлирини оқуп бәргәч, мухлислириға  миннәтдарлиғини билдүрди. 

 Гөһәрбүви

Исмайилжанова.

Зухридин  Мәңсүров

чүшәргән сүрәтләр.

 

Күнтізбе

« Тамыз 2019 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

booked.net