Дехан ана шөһрити

22.10.2019ж

Дехан етиз мәрданиси - данаси,
Униң билән күләр әлниң даласи.
Аңа қарап бовақлардәк тәлпүнүп,
Тепирлайду йәрниң һәр бир гияси

 

У билиду һәр гияниң тилини,
Чүшиниду йәрниң сехи дилини.
Өркәшлитип алтун башақ деңизин,
Шатландурди ақ нан билән елини.

Дехан десәм нанниң һиди гүпүлдәр,
Дехан десәм қуяш тәпти һүпүлдәр.
Чүнки дехан йәр бағриға жан берип,
Кәң даланиң жүриги боп дүпүлдәр.
Яркәнт тәвәсиниң булбули, ғәзәлхан шаир Хелил Һәмраев барлиқ шеирлирида дехан әһлини мана шундақ күйләп өтти. Шаир «Дехан» поэмисиниму яратти. Жүмлидин «Алтун юлтузлуқ» анилар Мәрийәм Ниязова, Адаләт Зәйнавдинова, Күләш Айтжановалар һәққидә тәвринип ижат қилди. Һәр бир мисрада деханниң жапалиқ әмгигини мәдһийлигән у, деханни етиз мәрданисиға қияс қилди. Дехан һәқиқәтәнму етиз мәрданиси болуши билән униң данаси. Әйнә шундақ етиз мәрданиси ,Алмута вилайити, Панфилов наһийәсиниң Пәхрий граждани, Социалистик Әмгәк Қәһримани -Күләш Айтжан қизи Айтжанова бу күнләрдә һаятиниң мәғрур давани- 80 яшлиқ тәвәллудини қарши алмақта. Социалистик Әмгәк Қәһримани билән наһийәдә учришишлар сентябрь ейидин башлинип, иш вә оқуш орунлири билән жамаәтчилик вәкиллири арисида қизғин давамлишиватиду. Дехан аниниң замандашлири, өз вақтида илгәрки егиликләрдә етиз мәликисини терип, пәрвиш қилған сәпдашлири иллиқ тиләклирини ейтип, биллә ишлигән жиллардин тәсиратлири билән ортақлашмақта.
Күләш Айтжан қизи 1939- жили Чежин йезисида дехан аилисидә дунияға кәлди. Униң ата-аниси Айтжан билән Зәвреш Екпенди колхозиниң һулини қуруп, униң ихтисадиниң йүксәлдүрүш йолида шижаәтлик әмгәк қилди.
Күләш үч яшқа киргәндә Улуқ Вәтән уруши башлинип , атиси жәң мәйданиға атилиниду .Айтжан ата шу кәткиничә қайтип кәлмиди. Шиддәтлик жәңләрдә Вәтән азатлиғи йолида қәһриманларчә вапат болди. Аниси Зәвреш билән егиликтә етиз ериқта ишләп чоң болуватқани қизни аниси мәктәптә оқуп билим елишини халиди. Шундақ қилип К. Айтжанова Хонихай йезисидики йәттә жиллиқ мәктәпни тамамлидидә, бирәтола әмгәк қайнимиға арилишип кәтти. Исми жумһурийәт даирисигә даңлиқ илгәрки Киров колхозида чарвичилиқ, деханчилиқта тәр төкүп, гүлдәк яшлиғини әмгәк билән өткүзди. Егиликтә қойму қирқиди, сийирму сағди. Ахири ата кәсип деханчилиқ билән шуғулланди. Өмүрлүк жүпти Болатқан билән аилә қурғандин кейин Чоң Чиған йезисиға келип, деханчилиқ билән шуғулланди.
Күләшниң етизлиғи
Чоң Чиған йезисини қақ йерип өтидиған Улуқ Ипәк йолиниң бойиниң жуқарқи қисмида көмүқонақ пәрвиш қилип, ишлигән жиллири у аз жапа тартмиди. Бу етизлиқ Күләш Айтжанованиң етизлиғи , униң төвәнки қисмида йәнә бир дехан ана Адаләт Зәйнавдинованиң етизлиғи дәп аталған еди. Жилниң түгәл төрт пәслидә тиним тапмайдиған дехан үчүн, әтиязниң һәр күнини ғенимәт билип ашлиқ териш, уни суғириш, пәрвиш қилиш охшаш ишлар пәқәт әрләргә тәәлуқ иш . Лекин бир егиликтин чиққан қош ана деханлар әрләр билән бир сәптә бу ишларниң һөддисидин шәрәп билән чиқти. Болупму язниң қайнақ томуз айлирида путиға резинка өтүгини кийивелип ,әрләр билән бир сәптә ишлиди. Кечини- кечә, күндүзни- күндүз демәй су тутушниң өзи қанчелик жүръәт һәм ғәйрәт, һәм ирадә десиңизчу? Әнди ашлиқ омиси өзи наһайити мурәккәп, чоң жавапкәрчилик мәзгил. Күзниң аптивиға төзүп, аччиқ шамал, жудунлириға бәрдашлиқ берип, өй көрмәй ишлигән дехан анилар әмгигини қанчә мәдһийлисәк азлиқ қилиду.
Тәкитләш керәкки, Күләш Айтжанованиң звеноси көмүқонақниң «Краснодарская 1-49» сортини пәрвиш қилип, рекордлуқ һосул йетиштүргәнлигини чоңчиғанлиқларла әмәс, наһийә, жумһурийәт хәлқи убдан билиду.
Мана мошу тинимсиз әмгәкниң нәтижиси Күләш билән Адаләт аниларға утуқ муваппәқийәт елип кәлди. Мақалимиз қәһримани Күләш Айтжанқизи 1971- жили 32 йешида Социалистик Әмгәк Қәһримани аталди. Шундақла бир нәччә орден медальларниң саһиби Москвада болуп өткән әмгәкчиләр съездлириға делегат болуп қатнашти.
«Нахшичи Күләш»
Күләш апайниң нахша ейтидиғанлиғи һәққидә бизгә наһийәниң Пәхрий граждани, пешқәдәм устаз Әхмәтжан ака Надиров ейтип бәрди.
-Алмута вилайитидики йәнә бир Кербулақ наһийәси тәшкил қилиниши мунасивити билән мәрасимға Күләш билән наһийәдин делегатлар атландуқ. Йоллар һазирқидәк заманивий стандартлар дәрижисидә әмәс. Кербулаққа барғичә йол бойи һәрқайсимиз өзимиз ишләватқан саһаларда елип бериливатққан ишлиримиз һәққидә ейтип маңдуқ. Бирақ йол бойи Күләш Айтжанова ейтқан нахшиларни тиңшаш бәхтигә муйәссәр болдуқ. Чүнки Күләш ейтқан хәлиқ нахшилири қулаққа йеқимлиқ болуши билән униң ижрасида техиму жараңлиқ аңлинатти. У худди кәспий нахшичилардин қелишмай ейтти. Шуңа биз қайтқандиму Күләшниң нахша ейтип беришини қайта-қайта илтимас қилдуқ вә шуниңдин бәһриман болуп кәлдуқ. Мән вә мениң билән биллә барған делегатлар униңдин чоқум нахшичи екәнлигигә қол қойдуқ. Мениң ейтарим әгәр Күләшниң балилиғини уруш жиллири оғрилимиған болса бәлки у артист болар еди. Йәниму чоң атақ-унванларға бөлинәр еди. Бирақ у қутлуқ кәтмини билән ана йәргә ишләш арқилиқ пүткүл жумһурийәт хәлқини ашлиқ билән тәмин қилди.Бу бизниң бәхтимиз дәп билимиз. Шуниң үчүнму Күләш биз үчүн дехан, нахшичи, әң әвзили йәр зәргари болуп һесаплиниду.
«Чоңчиғанлиқ қәһриманлар»
Өткән жилларда Чоң Чиған участкисини башқурған, йеши йәтмиштин алқиған Турған Қурбанов:
-Чоң Чиған -Улуқ Ипәк йоли бойидики қедимий жутдардин . Өмлүги билән бирлиги ярашқан бу жутта Улуқ Вәтән урушиниң бир тирик шаһиди - Яқуп Данахунов билән Социалистик Әмгәк Қәһримани Күләш Айтжанова яшайду.Йәнә бир һели мәрһум Әмгәк Қәһримани- Адаләт Зәйнавдинова иккиси бизниң қош қәһриманлиримиз еди.
Яқуп ата, Күләш апа бу икки мөтивәр бизниң атимиз, анимиз, пәхримиз һәм мәғруримиз. Яқуп ата қолиға қурал тутуп бизни немис басқунчилиридин азат қилған болса, Күләш апа етиз-ериқта қутлуқ кәтмини билән қәһриманларчә әмгәк әтти. Анимизниң 60-70-жиллиқ тәвәллудлирида маңа тиләк ейтиш несип болуведи, мана 80 яшлиқ тәвәллудидиму бир сәптә тойлаш бәхтигә йәттуқ. Жут аниси аман болғай, 90 яшта йәнә пәрзәнтлик тиләк ейтишқа несип қилса дәймән. Чүнки мән Күләш апа билән бир сәптә ишлигәнләрниң бири. Униң шижаәтлик әмгигини мениңдин артуқ һеч ким билмәйду,- дәйду.
Әмгәктин шөһрәт тапқан ана яшларниң мәслиһәтчиси һәм йөләкчиси.
Әмгәк мәрданиси билән учришиш мәктәп оқуғучилири билән шәһәр вә йеза округлирида қизғин давамлишиватиду. Ана бу учришишларда :
-Мән дехан әвлади. Қутлуқ кәтминимгә садақәтлик билән әмгәк қилдим. Утуғумда хәлқимниң, жутдашлиримниң әмгәк әжри бар. Мениң азду-тола әмгигимни баһалап, тәвәллудимни наһийә даирисидә атап өтүватқан наһийә рәһбәрлиригә, жутдашлиримға анилиқ ақ тилигимни изһар қилимән. Өсүп келиватқан әвлатқа елимизниң Тунжа Президенти - Елбасы Нурсултан Назарбаевниң «Келчәккә нишан: мәнивий йеңилиниш» мақалисида ейтип көрсәткинидәк, туғулуп өскән йериниң идир-қирини, тағ ташлирини сөйүшкә, вәтәнпәрвәрлик туйғуларни бойиға сиңдүрүп, елимизниң мунасип әзимәтлиридин болушиға тиләкдашмән. Еринмәй әмгәк етип, униң тәрәққиятиға бир кишилик һәссәңларни қошуңлар,- дәйду.
Өсүп келиватқан әвлатни әмгәксөйгүчлүккә тәрбийиләватқан аниниң тиләклири ижавәт болғай. Чүнки әмгәк - у бәхит булиғи.
Гөһәрбүви
Исмайилжанова
Қазақстан Журналистлар
Иттипақиниң әзаси.

Күнтізбе

« Қараша 2019 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

booked.net

  • Материалды қарау саны : 692844