Түнүгүнки инженер, бүгүнки тижарәтчи һәм бағвән

 

21.02.2020ж

Наһийәдә  тижарәт билән шуғуллиниватқанлар  аз  әмәс. Бәзилири сода -сетиқ билән, йәнә бирлири хәлиққә  ашхана , кафе ресторан, шәхсий аптека вә башқиму  хизмәтләр түрлирини қанат яйдуруп,   көпчиликниң көңлидин чиқмақта. Мундақ ейтқанда һазир һеч ким  бурунқидәк, йоқни издәп чоң шәһәрләргә бармайду. Жириғини-йеқин, еғирини-йеник қиливатқан тижарәтчиләр  бар.

Издигиниңиз дукан, базарларда сетиливатқан. Буни биз наһийәдә  тижарәтчиләрниң тижарәтни тәрәққий әттүрүш үчүн яритиливатқан можут қолайлиқ пурсәт, әтраплиқ ғәмхорлуқлардин   орунлуқ пайдиливатқанлиғидин  дәп билимиз. Турсун Садиров әйнә шундақ тижарәтчиләрниң  бири.

     Кәспи бойичә йеза егилиги механиги  Турсун Яқуп оғли шәһәр мәркизидә  дукан, меһманхана, машиниларни ремонтлаш мәркизини ишқа қошқиниға бу жили оттуз жил болди. Бу жиллар жәриянида йеза егилиги механиги тижарәтчиликниң қир-сирлирини үгиништин ялиқмай,  йәнә бир кәсип егилиди. У бағвәнчиликниң қир-сирлириниму үгәнди. Үгинипла қалмиди, уни пәрзәнтлиригиму үгитип келиватиду. Бу елимизниң Тунжа  Президенти –Елбасы  Нурсултан Назарбаевниң «Келәчәккә нишан: мәнивий йеңилиниш» мақалисидики « Туған жер» лайиһиси бойичә  иш көрүватқанларниң  бири дейиш орунлуқтур.

    -Тижарәтчиликкә бәл бағлиғинимға әшу тохсининчи жиллардики ихтисадий боһран сәвәп болди ,-дәп башлиди гепини  Турсун ака .Шуңғичә жутдашлирим, қурдашлирим охшаш  өз мутәхәссислигим бойичә ишлидим, жәмийәттики өзгиришләр мени тижарәтчи  қилип қойди. Миң қатлиқ шүкри бу ишниң  йолини таптим. Тавакәлчиликкә бәл бағлиған бу  ишимиз һазир  бизниң  аиләвий тижарәткә айланди ,-дәп әслиди у жилларни .

    Яркәнтлик тижарәтчи  Турсун акимизниң һаят йоли замандашлириниңкидин һеч пәриқлинип кәтмәйду. 1961-жили  шәһәрдики Киров (Һазирқи Хелил Һәмраев) намидики  уйғур оттура мәктивини тамамлап, Талғир шәһиридики  йеза егилиги техникумида оқуватқинида һәрбий хизмәткә  чақиртилди. Һәрбий хизмитини  Камчаткида  Һәрбий Деңиз Флотида төрт жил  атқуруп, жутиға  қайтип кәлди. Техникумдики оқушини  давамлаштуруп, муваппәқийәтлик тамамлап, диплом билән ана жутиға қайтқан  у, әмгәк паалийитини наһийәдики «Үчарал» колхозида инженер-механик болуштин башлиди.

      Бир жил ичидила техникумда алған нәзәрийәвий билимини әмәлиятта  синап, дәлилләватқан  Турсун Садировни «Казсельхозтехника»  карханисиға  тәклип қилди. Бу йәрдә  колхоз- совхозлар  ихтияридики  йеза егилигиниң һәр хил маркилиқ машинилирини  мурәккәп жөндәш   ишлири мошу карханида әмәлгә ашурилатти . Йәнила шу техникиларниң һажәтлик қисимлири мошу кархана арқилиқ тәминлинәтти. Яш , тәләпчан, жавапкәрчиликни чоңқур чүшинидиған мутәхәссис  мошу йәрдә  сода базисида  тәминлигүчи болуп ишләйду. Бу ишта униңға  һажәтлик қисимларни   сабиқ  Иттипақниң жай-жайлиридин елип  келишкә тоғра келәтти. Шуниң үчүнму  у  бу карханида ишләш жәриянида  бармиған шәһәр қалмиди десиму болиду.  Украина,  Белорусия,Өбәкстанниң барлиқ шәһәрлиридин    дегидәк  товарлар   елип  кәлди. Мана мошундақ ишләватқан бир пәйттә    жәмийәттә түп-асаслиқ өзгиришләр йүз берип,  кархана тарқилип кәтти. Кәспигә бола бу ишқа үгинип қалған Турсун Садиров ишсиз қол қоштирип олтармиди. Жутдашлирини йеза егилиги техиникилириға, йеник машиниларға  һажәтлик   запас қисимлар билән тәминләш  тижаритини башлиди.  Дәсләп Алмута, Талдиқорған, Өскәмән шәһәрлиригә қатнап,  өзи  елип келип, сетишқа тутуш қилди. Хәлиқниң  еһтияжиға қарап иш көргән Турсун ака тижаритини  қәдәмму -қәдәм  тәрәққий  әттүрүп, дуканниң йениға икки қәвәтлик  меһманхана  хизмитиниму йолға қойди.  Йәттә  орунлуқ меһманханиға кәлгүчи шәһәр меһманлири  үчүн барлиқ мүмкинчиликләр яритилған.  Әнди   йәнә шу дуканниң йенидила  һәрхил маркилик машиниларниң  май йөткәш вә  ремонтлаш мәркизиниму ишқа қошти.

    «Ата көргән оқ йонар» дегәндәк,  оғуллири  Алимжан билән Дилмурат атисиниң изи билән меңип, аиләвий  тижарәттә  сода –сетиқ ишлириға қол-қанат болуватмақта. Турсун ака  рәпиқиси Жимиләм һәдә билән аилә қурғиниға 55 жил болди. Яркәнттики ательеда тикинчи болуп ишләп һөрмәтлик дәм елишқа чиққан  Жимиләм һәдә  тижарәттә чәттә қарап турғини йоқ. Садировлар   аиләвий тижарәтниң һесап чоти шу яқниң зиммисидә. Һә  оғуллири алий билимлик мутәхәссисләр,  Алимжан кәспи бойичә тәнтәрбийә пәни  муәллими , Дилмурат  юрист.

    Садировлар     тапқан тапавитиниң мәлум қисмини  һажәтмәнләргә сәрип қилиду. Буни бәзиләр билсә, бәзиләр билмәйду.  Чүнки   Турсун ака башлиқ  пәрзәнтләрму « Оң қолум бәргәнни сол қолум көрмисун»,дегән  нәқилгә әмәл қилип, һеч қачан көкрәк керип, дәвран сүргән әмәс.  Ейтайлуқ, наһийәлик Уғур этномәдәнийәт мәркизи бенасиниң  селиниши, мәһәллидики турмуш шараити төвән һажәтмәнләргә,  житим- йесирларға  Роза Рамзан , Қурван һейт мәйрәмлиридә   һәр дайим қол учини бәрмисә көңли  имин тапмайду. Шуниңдәк яркәнликләр Турсун  Садировниң шәһәрниң төвәнки қисмидики зәрәткаллиққни кәңәйтиш, йоллирини ясаш ишлиридиму башламчи болғанлиғини  яхши билиду. Садировлар  көп жиллардин бу ян, йәнә 8 адәмни турақлиқ иш  билән  тәминләп келиватиду.

       Наһийәдә деханчилиқта  өзлирини синап келиватқан  деханлар Турсун акидин миннәтдар. Чүнки  уларниң һәрхил  маркилик техникилири  Турсун акиниң ярдимисиз маңмайду.  Жилниң түгәл төрт пәслидә дәм алмайдиған деханлар  етиз-ериқ, терилғу ишлириға тәйярлиқ көриватиду.  Деханлар униңдин  запас қисимлирини келәр жилниң һосули һесавиға миллионлап  қәризгә еливатиду. Буни биз  Турсун акиниң  ғәмхорлуғиниң ипадиси дәп чүшәндуқ.    Қорғастин  та Қоңурөләнгичә  улар  һәммиси  Турсун акиниң херидарлири.    Демәк тәвәдики тижарәт билән йеза егилиги саһасиниң риважлиниши униң исми билән бағлиқ.

     Турсун Садировниң  бош вақти йоқ дәсәкму болиду. Чүнки у ахирқи икки  жилда йәнә шу пәрзәнтлири билән Өсәк дәрияси бойида мәнзирилик жайни таллап дәм елиш зонисини селип,  бағвәнчилик ишлириға тутуш қилди. Һазир бир гектардин ошуқ йәргә алма-өрүк , нәшпүт, қарөрүк, глас-алича охшаш мевиләрни көчирип, пәрвиш қилмақта.  Өткән жили  икки суда чөмүлүш  бассейниниң  бирини    ишқа қошуведи, йәнә бирини  бу жили  пайдилинишқа бәрмәкчи. 

    -Баһарниң иллиқ һиди келиватиду. Бағларда  иш башланди.Билсиңиз,  мевә дәрәқлирини путаш ишлири  февраль ейидин башланди. Вақтимизниң көп қисмини шу бағда өткүзүшкә тиришимиз. Нәвриләрму  өсүп йетиливатиду. Уларниң алди алий  оқуш орунлирини тамамлап магистратурида билим еливатиду. Әнди  һәдиңиз иккимиз шу йәттә нәвриниң елимизгә ярамлиқ  қилип тәрбийиләш ,оқутуш   үчүн ғемини қиливатимиз,- дәйду.

                     Г. Лохманжанқизи.

           

Күнтізбе

« Наурыз 2020 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

booked.net

  • Материалды қарау саны : 925277