ХХ әсир уйғур әдәбиятиниң классиги


Мән яшаймән өз хәлқимниң қәлбидә

Қәлбидики нава болуп мәркидә!

Бүгүнки   күндә  90  яшлиқ   тәвәллуди   нишанлиниватқан    Хелил һәмраевни  яркәнтликләрла әмәс, бәлки пүткүл  уйғур жамаити қәдирләйду һәм чәксиз һөрмәт билән тилға алиду. Мәшһур ғәзәлхан,  мәрипәтчи , бағ Өсәкниң  булбули Хелил Һәмра ижадийитидә  ана жутини күйләп, өткән шаир.

 

         Бүйүк әдип 1993- жили аләмдин өтти. Лекин  уни өлди дейишкә болмайду. Чүнки кәйнидә өлмәс әсәрлири ,билим бәргән  шагиртлири қалди. Бу биз үчүн зор  бәхит. Мана мошуни әскә алған наһийә хәлқи шаирниң  90  жиллиғини дағ-дуғилиқ һалда тойлаватиду.

                Хелил һәмраевниң  ижади уйғур әдәбияти тарихида  өзигә хас мунасип орунға егә. Миллий ғурур билән суғурулған шаирниң ижадий  мираси  узақ әсирлик әнъәнивий классиги әдәбияти шуниң давами екәнлиги шүбһисиз. Қириқ жилдин  ошуқ  вақит мабайнида үнүмлүк ижат илған шаир ижади , уйғур әдәбиятиниң кеңәш дәвридики шерийәткә чоң һәссә болуп қошулғанлиғи ениқ.

                Дәсләпки шеирий топлиими  студентлиқ чағлири  йәни 1958- жили нәшир қилинип, «Жүрәк сирлири» дәп аталған. Андин  бир нәччә топламлири  йоруқ көрди. «Или бойидики нахшилар»,  «Дала  шуңқарлири», « Талланма әсәрләр»  « Вәтинимни күйләймән»,  «Гүләмхан». Шаирниң әсәрлири шундақла умумий топламлардиму орун  алди.  Әдипниң балиларға беғишланған  «Яхшилиққа яхшилиқ», «Садир чаққан» топламлири шулар жүмлисидин.

                Ижадийитиниң асасий  мавзуси дехан әмгиги болған Өсәк вадисиниң  ғәзәлхани  Хелил Һәмра ана жутини мәдһийләп өтти.  Деханларниң пидакаранә әмгигини  «Бағвән», « Дехан арзуси», « Дала юлтузлири» охшаш  бир нәччилигән шеирлири билән « Дехан» лирикилиқ дастанида тәсвирлиди.

  Шаир қәлимигә« Гүләмхан», « Жасарәт», охшаш һаятий вақиәләрни әкс әттүргән эпикилиқ дастанлар,  «Қуяш қизи»  «Ғәзәлхан»,  « Яркәнтнамә», «Тумар дастани», « Һәқиқәт мисралири » кәби лирикилиқ поэмилири мәңсүп.

   Хелил Һәмраевниң тарихий мавзуға йезилған  «Жасарәт» әсәри уйғур хәлқиниң  қәһриман пәрзәнди Махмут Ғожамияровқа  беғишланған  эпикилиқ әсәрдур.  Поэмини йезишта шаир нурғунлиған архив материаллири вә көплигән гувачиларниң әсләтмилиригә асасланған һалда вужутқа кәлди.

   Умумән Х.Һәмраев ижадий мираси уйғур әдәбияти тарихида мунасип орун тутиду. Әдип әсәрлириниң  тәрбийәвий әһмийити зор болуп, яш әвлатниң миллий ғурурини шәкилләндүрүштә бебаһа төһпә һесаплинидиғанлиғи шүбһисиз.

 Һакимжан һәмраев ,

Яркәнт

гуманитарлиқ -техникилиқ

колледжиниң  муәллими,

филология  пәнлириниң

намзити.

Күнтізбе

« Шілде 2018 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

booked.net