тәдбирчанлиғиға сахавәтлиги ярашқан

24.01.2020ж

Сүрийәм Һезимова билән бу қетим наһийә һакими Талғат Өмирәлиевниң қобулидин кейинла учришип сөһбәтләштуқ. Чүнки Алмута вилайәтлик «Атамекен» Тижарәтчиләр палатиси наһийәлик Ишбиләрмән аяллар жәмийәтлик бирләшмисини алтә жилдин бу ян оңушлуқ башқуруп келиватқан тәдбирчан ханимниң иш-режилиригә мувапиқ чарә-тәдбирләр өтүп, униң йәкүни чиқириливатқан пәйт сәвәп болди.

Әйнә шундақ сәвәп -банилар билән тәдбирчан Сүрийәм Турғанқизи өзиниң һаятидики 60 даванини атап өтүшкә пурсәтму болмиди. Лекин «һечтин кәч яхши» дегәндәк биз миңлиған гезитханлиримиз намидин Сүрийәм Һезимованиң тәбриклигәч сәмимий сөһбәтлишиш пурситигә егә болдуқ.
Чоң Чиғанниң қизи
Чоң Чиған –Улуқ Ипәк йоли бойиға жайлашқан достлуғи билән милләтләр ара бирлиги ярашқан жут. Сүрийәм Һезимова мана мошу жутта Турған вә Хелчибанум исимлиқ муәллимләр аилисидә 1959-жили дунияға кәлди. Йезидики мәктәпниң 8 синипини тамамлап, онинчи синипни Яркәнттики С. Киров (һазирқи Хелил Һәмраев) мәктивидә оқуди.
-Туғулған жутумни һәрқанчә махтиниш һәм пәхирлиниш ичрә тилға алимән . Чүнки бу жутта Алтун юлтузлуқ икки Социалистик Әмгәк Қәһримани һели мәрһум Адаләт Зәйнавдинова билән мубарәк 80 яшлиғини нишанлаватқан Күләш Айтжанова исимлиқ дехан анилирим йетилип чиқти. Мән муәллимләр аилисидә тәрбийиләнгәчкә бу шәрәплик кәсип егилилиригә баш егимән. Мәрһум атам тарих пәнидин, анам Хелчибанум башланғуч синипларға дәрис бәргәчкә аилимиздә толарақ әвлат тәрбийәси һәққидә гәп қозғилатти. Мән башқа саһани таллиғиним билән сиңлим Самирәм ата-анам изи билән маңди. Бу күнләрдә Хелил Һәмраев намидики мәктәп мудириниң орунбасари болуп, өсүп келиватқан қара көзлиримизни тәрбийиләш йолида ишләватиду.
Мән аилә шараитимға бола Яркәнттә яшаватсамму жутдашлиримниң һалидин хәвәр елип, хошаллиқ һәм ғәм-қайғусиға ортақлишип жүриватимән. Иш бабиға мунасивәтлик ана жутумға берип қалғидәк болсам балиғим билән өсмүрлүк пәйтимни әсләймән. Жутдашлирим ата кәспимиз деханчилиқ, бағвәнчилик билән шуғуллинип, аһалисиниң сани жилдин- жилға өсүп, наһийәдики чоң округлар қатаридин тилға елиниватиду. Чоң Чиғанға өткән жили «Нурлы жол» дөләт программиси даирисидә 300 орунлуқ йеңи мәктәп бенаси селинди. Кона мәктәп бенаси мурәккәп жөндәштин өтүп, йоруқ азадә мәктәптә оқутуш икки тилда йәни қазақ вә уйғур тиллирида жүргүзиливатиду.
Ихтисатчи Сүрийәм
Яркәнт шәһиридики оттура мәктәпни әла баһаларға тамамлиған Сүрийәм алий билим елиш мәхситидә Алмутидики Хәлиқ егилиги институтиға һөжжәтлирини тапшуриведи синақлардин сүрүнмәй өтүп студент аталди. Студентлиқ алтун дәврини билим елишқа беғишлап, қолиға экономист дипломини елип, шу дәвирниң тәләп қаидилиригә бойичә өзи тәһсил көргән институтниң йолланмисиға мувапиқ әмгәк паалийитини Павлодар вилайитидә «Алпыс» руднигида ихтисатчи сүпитидә башлиди. Сүрийәм Һезимова өмүрлүк жүпти Қазақ Политехника институтиниң түлиги Дилшат Насиров иккиси әмгәк паалийитини биллә башлиди. Дилшат Насиров болса « Майкаин алтун» карханисида аддий слесарьлиқтин башлап, жавапкәрлиги, ишбиләрмәнлиги түпәйли цех башлиғи андин карханиниң алтун ишләп чиқириш фабрикиси башлиғи дәрижисигичә көтирилгәнлигини тәкитләш орунлуқ болса керәк. Һәр иккилиси аддий йеза яшлири , бири Яркәнт тәвәсидә бири Челәк тәвәсидә ана тилимиздики оттура мәктәпләрни тамамлиған яшлар алий оқуш дәргаһлирида һеч қанчә қийналмай рус тилида билим елип, муваппәқийәтлик тамамлап, тамамән ят жутларда әмгәк паалийитини башлиғанлиғи бу яшлиққа хас ирадисиниң чиңлиғи билән тиришчанлиқниң үлгисидур. Ихтисатчи Сүрийәм Һезимова билән Дилшат Насиров слесарьлиқтин башлап, цех башлиғи, фабрика башлиғи дәрижисигичә өсүш йоллирида қанчелик издиниш,тинимсиз әмгәк етип, тосалғу-синақлардин сүрүнмәй өткәнлигини пәқәт өзлиригила аян .
Мана мошундақ бир пәйттә икки яхши йеңи бир лайиһәни қолға алғанлиғини биримиз билсәк биримиз билмәймиз.
Сүрийәм Турған қизиниң кәспи бойичә Яркәнт тәвәсигә келиши туризм саһасиға мунасивәтлик. Яркәнт тәвәси Қорғас йезисидики сабиқ СССР дөләт чәт әл туризми бойичә Алмута вилайити «Қорғас» шөбисидә Дилшат Насиров мудир болса, рәпиқиси Сүрийәм ихтисатчи болуп ишләйду. Мана мошу йәрдә шу жиллири Яркәнт тәвәси арқилиқ хошна Хитай Хәлиқ Жумһурийитигә берип тижарәт ишлири овж алғанлиғини көпчилигимиз унтиғинимиз йоқ. Ушбу лайиһидә Ғулжа шәһиригә туристларниң берип келишини шәртнамә асасидә әмәлгә ашурған Дилшат Насиров болса, ихтисат саһасида қол қанат болған Сүрийәм һәдиниң әжри аз әмәс. Чүнки мошу жиллири көплигән адәмләр иш билән тәминләнди. Сода -сетиқ саһасида дүң вә парчилап сетиш ишлири йолға қоюлди.
Һазирму бу Улуқ Ипәк йоли арқилиқ сода -сетиқ ишлири қизғин давамлишиватиду. Мана бу лайиһигә жүръәт қилған екәнлигини тилға алғанда қандақту мәғрурлиниш сезимлири ойғиниду кишидә.
Кейинәрәк улар «Қорғас» жавапкәрлиги чәкләнгән йолдашлиғини қурди.
Ирадилик Сүрийәм
Әр-аял Сүрийәм вә Дилшат ака Насировларниң исимини яркәнтликләр йеза егилигиниң муһим амиллиридин болған деханчилик вә чарвичилиқ саһаси билән бағлаштуриду. Улар тәвәдә дәсләпкиләрдин болуп, белиқ өстүрүшни қолға алди. Шундақ екән дәсләп «Ирадә» дехан егилиги, андин «Ирада-балық» жавапкәрлиги чәкләнгән йолдашлиғиниң вужутқа келиши мошу икки ишбиләрмәнниң тапқурлуғи болса керәк. Дехан егилигидә бағвәнчилик билән деханчилиқ саһасиға муражиәт қилип, риважлинишиға тегишлик төһписини қошти. Әнди «Ирада балық» егилиги бу тәвәдики йеңилиқ болуши түпәйли жүръәт билән қолға елинип,саһада издинишниң , дадиллиқниң үлгисини намайиш қилди. «Падишалар белиғи» дәп нам алған форель белиғини Яркәнткә маслаштуруш үчүн чәт әлдин мутәхәссисләрниң тәклип қилиниши сәвәвидин у сүръәтлик тәрәққий әтти.
Мошундақ издиниш билән иш көрүватқан бир пәйттә улар йәнә бир лайиһә - « Ирадә» ресторанини селиш нийити әмәлгә ашти. Яркәнт шәһириниң Өсәк дәриясиға йеқин мәнзирилик жай таллавелинди. Бу йәрдә 400 орунлуқ ресторанни ишқа қоштидә, миллий вә европичә таамларниң түрлирини тәйярлаш ишлири әмәлгә ашти. Шундақла ресторан территориясидә мәхсус көлчәкләрдин белиқлар тутуп, уни истимал қилиш үчүн буйрутма бериш мүмкинчилигигә егә болди. Та бүгүнгичә бу мүмкинчиликләрдин пайдилиниватқан шәһәрликләр билән жирақ-йеқиндин келиватқан меһманлар йәнә бир көрүшкә арман қилидиғини ениқ.
Сүрийәм һәдиниң йәнә бир сири у миллий нахша уссулларни наһайити яхши көриду. Әнди уссул десә уни бабиға йәткүзүп ижра қилиш қабилийитиму бар. Әйнә шундақ миллий сәнъәтни сөйгән әр- аял тижарәтчиләр бу новәт нәрқ ихтисади шараитида ишсиз жүргән бир топ сәнъәткарларниң бешини қошуп ансамбль қурдидә, униңға «Ирадә» дәп нам бәрди. Мошу йәрдә мәзкүр ансамбльниң тарихи тоғрисида Сүрийәм һәдә мундақ дәйду:
- Биз, Дилшат иккимиз ансамбльни қуруп, ундақ қилдуқ, мундақ қилдуқ дейиштин тамамән жирақмиз. Биз сәнъәтни сөйгән яшлиримизға қол учимизни бәрдуқ, десәк орунлуқ болиду.Чүнки улар тинимсиз ижадий издинип ,қолға кәлтүрүлгән утуқлар билән чәклинип қалмаслиғини назарәт қилдуқ. Он икки муқамни яратқан бүйүк әждатлар роһи алдидики жавапкәрчиликни чоңқур һис қилиш – бизниң мәхситимиз болди. Шундақ екән Шинжаң Сәнъәт институтиниң оқутқучилири билән һәмкарлиқта иш елип бардуқ. Сәнъәт чолпанлири бизниң сәнъәткарлиримизға ижрачилиқ маһаритиниң қир-сирлирини үгәтти. Һазир ансамбль әзалири өз алдиға иш көриватиду. Лекин улар қол йәткүзгән утуқлар бизниң утуқлиримиздин болиду. «Ирадә» ансамблиниң бир әзаси бирәр жайда һүнирини көрситип ғәлибә чиқса, әң әвзили тамашибин жуқури баһалиса бизниң һадуғимиз чиқиду дегән сөз. Шәхсән уларниң һәр бириниң исим нәсибини атап өтсәм артуқ болмайду.
Сүрийәм һәдиниң бу сөзидин кейин һаяжанлинип һәм мәғрурлинип кәттим. Шунда «Кәмтарлиқ билән адәм чирайлиқ...» дегини шу екән дегән ой кәлди.
Сахавәтлик Сүрийәм
Өзи көрүнишидин шәриқ гөзәллирини әслитидиған Сүрийәм Турған қизи алтә жилдин бу ян Алмута вилайәтлик «Ишбиләрмән аяллар жәмийәтлик бирләшмисиниң» Панфилов наһийәсидики шөбисини башқуруп келиватиду. Улар немә иш билән шуғуллиниду ?- дегән соалға мән йеқинда шәрдики «Медет» кафесида өткән семинарға қатнишип, толуқ жавап алдим .
Тәвәдә әрләр билән тәң һәр хил саһалада әмгәк етип, тижарәт билән шуғуллиниватқан ханим-қизларниң бешини қошуп, талай яхши ишларға башламчи болмақта.
Семинарға қатнашқан Панфилов наһийәси һакиминиң орунбасари Шөһрәт Қурбанов, өз сөзидә тәдбирчан ханим-қизларниң паалийитигә жуқури баһа берип, чарвичилиқ, деханчилиқ вә тижарәт билән шуғуллиниватқан бир топ ишбиләрмәнләрни наһийә һакиминиң Пәхрий ярлиқлири билән тәғдирлиди.
Тәдбирчанларниң хәйрихаһлиқ паалийити өз алдиға бир мавзу екән. Тапқан тапавитиниң мәлум қисмини һажәтмәнләргә ианә қилиш һаятий шиаири болғачқа улар өткән жили наһийәдә көп балилиқ, тәминати төвән, житим-йесир, туғулишидин нака, ярдәмгә муһтаж жанларни арилап тегишлик ярдими көрситиш үчүн төрт қетим акция уюштурғанлиғиниң гувачиси болдуқ. Тәдбирчанлар йеза-авул билән шәһәрни арилап чиқти. 1- июнь балиларни қоғдаш күнидә, Роза Рамзан ейида, вә жумһурийәтлик «Мәктәпкә йол» акциясида наһийә һакиминиң қоллап-қувәтлиши билән муһтажларниң көңүллирини көтиришкә тиришти. . Мана мундақ ишларни уюштурушта тәшкилий топ рәиси Сүрийәм Һезимова екәнлигини һәммә билиду.
Ирадилик ана
Сүрийәм Һезимова билән Дилшат Насиров үч пәрзәнт тәрбийиләп қатарға қошуватиду. Ибрәтлик аилә егилири бала тәрбийәсигә алаһидә көңүл бөлиду. Йошурушниң һажити йоқки, пәрзәнтләр ата-аниси иш баби билән һәр хил шәһәр- йезиларда яшиғачқа рус тилида оқуди. Лекин аилидә пәрзәнтләр ата-ана билән пәқәт ана тилида сөзлишип, ана тилимизда йоруқ көргән вә йоруқ көрүватқан бәдиий әдәбиятларни оқушини Дилшат ака билән Сүрийәм һәдә тәләп қилипла қоймай, назарәт қилиду. Лазим болса емтиһанлар алиду. Бу аилидә тәртип шундақ. Йәнә келип пәрзәнтләр инглиз тилини мукәммәл билиду.
Шундақ екән пәрзәнтлириниң қайсу кәсипни таллиғини бизни қизиқтурди. Оғли Суният дәсләп Яркәнт гуманитарлиқ техникилиқ колледжиниң инглиз тили бөлүмини муваппәқийәтлик тамамлап,андин анисиниң изи билән Алмутидики Хәлиқ егилиги институтиниң ихтисат факултьтетида билим алди. Кәспи бойичә ихтисатчи. Қизи Дилназ Әл Фараби намидики Қазақ Дөләт университетиниң хәлиқара мунасивәтләр факультетида билим алди. Кәнжә қизи Сафиназ КАЗГАСА йәни Алмута Архитектурилиқ қурулуш академиясиниң студенти.
Ирадики Сүрийәм һәдә билән сөһбитимиз қисқа болғини билән биз өзимизни қизиқтурған соаллар билән милллий маарип, мәтбуат тоғрисида нурғун мәлуматлар алдуқ. Мақалимизни ирадилик Сүрийәм ханимни мубарәк 60 яшлиғи билән миңлиған муштирлиримиз намидин тәбрикләшни борчимиз дәп билгән һалда «Ирада балық» жавапкәрлиги чәкләнгән йолдашлиғиниң йеңи утуқ-муваппәқийәтлири көп болғай !-дегән тилигимизни изһар қилимиз.
Гөһәрбүви
Исмайилжанова,
Қазақстан Журналистлар иттипақиниң әзаси.

Күнтізбе

« Ақпан 2020 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29  

booked.net

  • Материалды қарау саны : 848304